आवडलेलं पुस्तक किंवा प्रभावित करणारं पुस्तक अशा शीर्षकांतर्गत आणि त्या अनुषंगाने अनेकांनी यापूर्वी समीक्षापर लिखाण केलं आहे. मात्र, कथा-कादंबरी-नाटकेतर कलाकृतींमधल्या पात्रांबद्दल लक्षवेधी आणि मार्मिक लिखाण अभावानेच कोणी केलं असावं. डॉ. वृषाली किन्हाळकर यांनी असं लिखाण केलं आहे, याबद्दल त्यांचं अभिनंदन !

पात्रांबद्दल कां लिहावंसं वाटतं, याबाबतीत क्वचित कोणी लेखकाने स्पष्टीकरण दिलं आहे. त्यांचं म्हणणं असं की, निर्माण झालेली आणि कलाकृतीच्या पर्यावरणात विखरून अस्तित्वात असलेली पात्रं कधीकधी झपाटून टाकतात; हाँटिंग करतात, पाठलाग करतात.

अशा संस्मरणीय पात्रांबद्दल काहीतरी सांगण्याचा प्रयत्न करावाच लागतो. असाच प्रयत्न या पुस्तकात असल्यामुळे हे वाचनीय झालं आहे.

वाचनवेडामुळे ही पात्रं सहज चर्चेतून, गप्पांमधून आणि घरातील मोठ्यां माणसांच्या बोलण्यातून मनात घट्ट रुजत गेली आणि त्यांनी वेळोवेळी अस्वस्थ केलं, असं डॉ. किन्हाळकर नोंदवतात. इथे त्यांनी आस्वादक समीक्षेबरोबरच या साहित्यकृतींमधील अनोख्या, जिवंत, रसरशीत अशा हॉन्टिंग कॅरॅक्टर्सचा समर्थपणे वेध घेत, त्यांना अवकाश दिला आहे. या प्रयासाच्या निमित्ताने ही पात्रे नियोजित पर्यावरणातून सुटतात, मोकळी होतात, व्यथा मांडतात, काही सांगू पाहतात.

बालझाकची कल्पित रिअॅलिटी आणि आपल्या जाणिवांमधले वास्तव-या लेखनाच्या निमित्ताने एकमेकांना छेदू लागतात, म्हणून या पुस्तकाला संदर्भमूल्य आहे. रसिकांसाठी, समीक्षक-अभ्यासकांसाठी हे लिखाण पुनः प्रत्ययाचा आनंद देणारं आहे.

डॉ. वृषाली या स्वतः एक उत्तम कवयित्री असल्यामुळेच त्या - हा सहकंप टिपू शकल्या आणि प्रकट करू शकल्या आहेत.